تهران، میدان ونک، بلوارحقانی، بین گاندی شمالی و چهار راه جهان کودک، پلاک 67، طبقه4، واحد14

دکتر فرزاد پاکدل / جراحی چشم / اطلاعات جامع تومور اربیت چشم + درمان

اطلاعات جامع تومور اربیت چشم + درمان

جراحی تومور اربیت
آنچه می خوانید...

هر توموری که در اربیت واقع شده باشد به آن تومور مداری گفته می شود. اربیت در حقیقت حفره ای استخوانی در جلوی جمجمه است که چشم را در خود جای داده است. این حفره یک ساختار پیچیده دارد و شامل خود چشم همراه با اعصاب ، عروق خونی ، عضلات و بافت می باشد. کاسه چشم در قسمت جلوی چشم وسیع بوده و هر چه به سمت  داخل می رود باریک می شود. حتی کوچکترین تومور در این حفره می تواند علائم و نشانه های قابل توجهی بروز دهد و تاثیرات عملکردی خاصی ایجاد کند. هر چه این تومور بزرگتر باشد می تواند بینایی را به طور چشمگیری تحت تاثیر قرار دهد و حتی باعث برآمدگی چشم شود گویی که چشم از حدقه بیرون زده باشد.  این تومورها در حقیقت رشد غیرطبیعی سلول ها در ناحیه اطراف چشم هستند. این تومورها اگر به سایر قسمت های بدن نفوذ کنند بسیار خطرناک می باشند.در این مقاله توضیحات کاملی در رابطه با درمان و جراحی تومور اربیت قرارداده ایم . جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله را تا پایان مطالعه کنید.

DR تومور اربیت چشم فرزاد پاکدل

فهرست واژگان مقاله

این نوع تومورها در مننژ ایجاد می شوند. مننژ در واقع مانند یک پوشش سراسری از مغز و اعصاب محافظت می کند.

این تومورها از سلول های Schwann  از غلاف هایی که اعصاب را می پوشانند.

این تومور از سلول های پشتیبان در مغز ایجاد می شوند.

این تومورها در استخوان ایجاد می شوند.

این نوع تومورها در سیستم عروقی ایجاد می شوند.

اربیت چیست؟

یک ساختمان استخوانی در چشم وجود دارد به نام اوربیت یا کاسه چشم که توسط عضلات همبند و چربی پوشیده شده است. وظیفه اصلی اوربیت محافظت و نگهداری از چشم است همچنین امکان عبور عصب بینایی از چشم به مغز را فراهم می نماید. در هرناحیه از این ساختار میتواند تومور تشکیل شود.

حجم اربیت در افراد بالغ حدود ۳۰ میلی لیتر است و ۷ استخوان جداره های آن را تشکیل داده است که عبارتند از : استخوان فرونتال (پیشانی)، زیگوما (گونه ای)، ماگزیلا، اتموئید، اسفنوئید، لاکریمال (اشکی) و پالاتین (کامی)

تومور اربیت رشد یک بافت غیرطبیعی در ناحیه از چشم است که میتواند خوش خیم و بدخیم باشد. البته اکثر تومورهای اربیت خوش خیم و غیرسرطانی هستند. شایع ترین تومورهای بدخیم چشم به دو دسته تقسیم می شوند که به آنها ملانوم و رتینوبلاستوم می گویند.
از بارزترین ویژگی های تومور اربیت بیرون زدگی چشم است. از دیگر نشانه های تومور اربیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
درد، دوبینی، قرمزی، احساس بیحسی یا سوزن سوزن شدن، حرکت ناهماهنگ چشم، افتادگی پلک

آناتومی اربیت چشم

آناتومی اربیت چشم دکتر پاکدل

تومور اربیت رشد یک بافت غیرطبیعی در ناحیه از چشم است که میتواند خوش خیم و بدخیم باشد. البته اکثر تومورهای اربیت خوش خیم و غیرسرطانی هستند. شایع ترین تومورهای بدخیم چشم به دو دسته تقسیم می شوند که به آنها ملانوم و رتینوبلاستوم می گویند.
از بارزترین ویژگی های تومور اربیت بیرون زدگی چشم است. از دیگر نشانه های تومور اربیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
درد، دوبینی، قرمزی، احساس بیحسی یا سوزن سوزن شدن، حرکت ناهماهنگ چشم، افتادگی پلک

دکتر-پاکدل-چشم-پزشک

انواع تومورهای اربیت چشم

با نگاهی مختصر به دلیل به وجود آمدن تومورها این بخش را آغاز می کنیم. به طور کلی هنگامی تقسیم سلولی در سلول ها با اختلال مواجه شود ممکن است تعدادی از سلول ها هنگام ترمیم و بازسازی رشد بی رویه و تکثیر بی رویه داشته باشند. سلول هایی که با تکثیر بی رویه ایجاد شده اند می توانند با یکدیگر اجتماع کنند و سبب ایجاد تومورهایی شوند این سلول ها با گردش خون ممکن است به جاهای دیگر پخش شوند و تشکیل تومور دیگری دهند. در مورد تومورهای اربیت چشم می توان گفت که ممکن است از ابتدای تولد به وجود آمده باشند.تومورهای اربیت چشم هر یک می توانند از انواع زیر باشند:

  • تومورهای مننژیوم
  • نوروفیبروم ها
  • گلیوماهای بینایی
  • استئوما
  • همانژیوم و لنفاژیوم
  • سارکوم

این نوع تومورها از بافت ماهیچه یا چربی ایجاد می شوند.

  • هیستیوم سیتوم های فیبری

این نوع تومورها از سلول های جنینی به وجود می آیند و بیشتر در کودکان دیده می شوند.

  • رتینوبلاستوما

این نوع تومورها شایع ترین نوع در کودکان می باشند.

روش تشخیص تومور اربیت

علائم تومور اربیت با سایر بیماری ها تا حدودی مشابه هستند از همین رو بیمارانی که این علائم را دارند باید به چشم پزشک مراجعه کنند و مورد آزمایشات قرار بگیرند. در صورتی که تشخیص تومور اربیت داده شد به متخصص مراجعه کنند.

با وسیله های مخصوص چشم پزشکی میتوان دید مناسبی از پشت چشم داشت . همچنین ممکن است نیاز باشد که برای آزمایشات ام آر آی و سی تی اسکن اقدام شود تا محل دقیق و سایز تومور و نوع تومور دقیق تر سنجیده شود. در برخی موارد به بیوپسی نیاز است تا نوع تومور تشخیص داده شود. اما هرکدام از این روش ها چه نتایجی را به ما میدهند ؟

تشخیص دقیق و ایجاد یک برنامه درمانی مشخص اولین گام برای از بین بردن منشا تومور و درمان آن می باشد. ارزیابی اولیه در تشخیص و درمان تومورهای رابیت شامل یک آندوسکوپی اولیه از بینی می باشد. آندوسکوپی از بینی سبب می شود نوع ، اندازه و محل تومور توسط یک دوربین کوچک مشخص شود. به طور کلی درمان تومور اربیت چشم احتمالا شامل موارد زیر می شود:

  • جراحی اندواسکولار
  • جراحی سنتی
  • پرتو درمانی
  • شیمی درمانی
  • و یا سایر مداخلات پزشکی

برای تومورهای مختلف بسته به نوع آن ها درمان های متفاوتی وجود دارد. در اکثر تومورهای چشمی درمان انتخابی پزشک جراحی برای برداشتن تومور می باشد که با ایجاد برش در پوست پلک یا ملتحمه همراه می باشد.

به دلیل ماهیت ظریف و پیچیده چشم لازم است بهترین جراح و متخصص چشم تومورهای اربیت را شناسایی و درمان کند. در هر صورت چه برای برداشتن تومور و چه برای سایر مداخلات پزشکی لازم پزشک با تجربه این کار را انجام دهد. تشخیص و درمان این تومورها می تواند توسط یک راینولوژیست و متخصص گوش و حلق بینی نیز صورت گیرد، اما بهتر است توسط متخصص جراحی چشم و صورت تحت جراحی و درمان قرار گرفته شود. نکته کلیدی در درمان تومورهای اربیت انتخاب رویکردی می باشد که متناسب با اندازه و نوع تومور در نظر گرفته می شود.

آپارات-پاکدل

علت ایجاد تومورهای اربیت چشم چیست؟

برخی از این تومورها زمانی ایجاد می شوند که حاصل متاستاز سرطان در قسمت دیگری از بدن باشند. به عنوان مثال سرطان های سینه، پروستات و یا ریه هر یک می توانند دلیل ایجاد تومورهای اربیت چشم باشند. هم چنین نوعی از سرطان پوست ( ملانوما) ممکن است به اربیت چشم گسترش پیدا کند. سایر تومورهای اربیت از نوع اولیه هستند و عموما به دلایل نامشخصی در حفره اربیت چشم ایجاد می شوند. در حقیقت هیچ عامل خطری برای تومورهای اربیت چشم شناسایی نشده است . بسیاری از این تومورها با تولد نوزاد ممکن است وجود داشته باشند و رفته رفته بزرگتر شوند.

بیشتر بخوانید : شکستگی کف اربیت چشم

آیا تومورهای اربیت چشم بیماری گریوز به حساب می آیند؟

بیماری گریوز در اربیت چشم می تواند یک بیماری خود ایمنی به حساب آید که عموما بر پلک ها، حفره چشم و در قسمت  های نرم تر چشم اثر می گذارد. این بیماری به چربی و ماهیچه های موجود در اربیت حمله کرده و مانند یک تومور عمل می کند. بیماری گریوز اربیت چشم می تواند با تیروئید چشم و برجستگی بیش از حد چشم ها (اگزوفتالموس ) ظاهر شوند. این بیماری سبب اختلال در عملکرد چشم می شوند. هم چنین ممکن است سبب از دست دادن بینایی در فرد شود.

5
آزمون تست اربیت چشم

آیا ممکن است من به تومور اربیت چشم دچار باشم؟

1 / 4

آیا دچار بیماری تیروئید و یا تورم غدد لنفاوی هستید؟

2 / 4

آیا به تازگی دچار تورم و بیرون زدگی چشم شده اید؟

3 / 4

آیا احساس خراش و سوزش در چشم خود دارید؟

4 / 4

آیا احساس می کنید در بستن پلک خود دچار مشکل شده اید؟

علائم تومورهای اربیت چشم

تومورهای اربیت چشم می توانند در هر فرد علائمی با مشخصات زیر ایجاد کنند:

  • برآمدگی یک چشم که سبب ایجاد ظاهری غیرطبیعی می شود.
  • دوبینی  ( در این حالت بیمار از هر شی در حالی که تنها یک عدد وجود دارد دو تا می بیند)
  • کاهش شدید بینایی در یک چشم
  • ناتوانی در بستن کامل یک پلک و احساس سنگینی در پلک
  • احساسی شبیه به ایجادخراش در چشم همراه با آبریزش و اشک بیش از حد
  • افزایش درد و یا ناراحتی در یک چشم
تومور اربیت چشم کجاست؟

پیشگیری از تومورهای اربیت چشم

متاسفانه تا کنون هیچ روشی برای پیشگیری از تومورهای اربیت چشم شناسایی نشده است و همانگونه که خاطر نشان شد حتی ممکن است این تومورها از بدو تولد وجود داشته باشند. متخصصان توصیه می کنند در معرض تابش نور مستقیم خورشید قرار نگیرید و اگر علائمی مانند برآمدگی چشم (پروپتوز)، دوبینی و یا از دست رفتن بینایی دارید بهتر است هر چه سریعتر به یک چشم پزشک مراجعه کرده و تمامی روند های تشخیصی را طی کنید.

تومورهای اربیت ثانویه

همانگونه که در بخش های قبل خاطر نشان شد تومورهای اربیت به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می شوند. دسته اولیه همان طور که از نامش پیداست منشا آن ها همان اربیت چشم می باشند. اما آنچه که برای بیماران و پزشکان چالش برانگیز است تومورهای ثانویه می باشند.

تومورهای اربیت ثانویه با گسترش مستقیم از ساختار های مجاور شامل سینوس ها و نازوفارنکس ها، مننژ و مغز ، چشم ، پلک ایجاد می شوند. تومورهای ثانویه یکی از علل شایع بیماری اربیت می باشند و تقریبا همه بیماران نیاز به مداخله جدی پزشکی و تخلیه تومور دارند.

اکثر نئوپلاسم های ثانویه از حفره های سینوس پارانازال با گسترش مستقیم از طریق فرسوده کردن استخوان و کانال های استخوانی موجود در امتداد اعصاب عروقی ایجاد می شوند. شایع ترین منشا سینوسی را می توان سینوس ماگزیلاری دانست. سینوس ماگزیلاری اربیت تحتانی را به وسیله یک استخوان نازک از مخاط سینوسی جدا می کند. تومورهای سینوسی که به اربیت هجوم می آورند می توانند بدخیم و یا خوش خیم باشند. نوع بدخیم آن ها شامل سرطان های سلول سنگفرشی و استزیونوروبلاستوما می باشند. نوع خوش خیم این تومورها شامل استئوما و تومورهای نورواکتودرم می باشد. متاسفانه پیش آگهی برای این نوع تومور ضعیف می باشد و اغلب بیماران هنگامی تومور در آن ها شناسایی می شود که حتی انتظار وجود آن نمی رفته است. در صورتی که تشخیص دیررس داده شود ممکن است به غدد لنفاوی و ریه گسترش پیدا کنند.

تومور کاذب حدقه چشم

در کنار تومورهای اربیت چشم که هر کدام ممکن است منشا متفاوتی داشته باشند. تومور التهابی کاذب وجود دارد. علت مشخصی برای این نوع تومورها تشخیص داده نشده است. انواع تومورهای کاذب اربیت چشم را می توان در فهرست زیر خلاصه کرد:

  • قدامی : در این صورت فقط قسمت قدامی حدقه چشم درگیر می باشد.
  • منتشر: به این معنا می باشد که تمام چربی پشت چشم درگیر است.
  • عضلانی: مشخصه اصلی آن بزرگی یک طرفه یا دوطرفه در یکی یا بیشتر از عضلات خارجی چشم می باشد.
  • عصبی : زمانی که التهاب در ناحیه راس حدقه چشم بوده و سبب درگیر شدن اعصاب می شود.
  • غدد اشکی : در این حالت غدد اشکی درگیر شده است.

هنگامی که تومور کاذب التهاب چشم بیمار را درگیر می کند. بیمار ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

تشخیص این نوع تومور نیز با تست های آزمایشگاهی و تصویربرداری همراه می باشد. پس از تشخیص پزشک متخصص اولین گام درمان را که تجویز استروٍئید می باشد آغاز می کند. اکثر بیماران با مصرف استروئیدها مشکلشان برطرف می شود و در بیمارانی که به این درمان پاسخ ندهند نمونه برداری انجام می شود.

شایعترین تومور بدخیم چشم کدام است؟

در بخش های قبل به بررسی انواع تومور اربیت چشم پرداختیم و گفتیم که اغلب این تومورها خوش خیم می باشند اما در مقابل انواعی از تومورهای بدخیم نیز ممکن است وجود داشته باشند. شایعترین تومور بدخیم تومور بازال سل می باشد که 90 درصد تومورهای بدخیم را تشکیل می دهد. ظاهر تومور به شکل دانه برجسته و سفت می باشد. روی این دانه عروق کوچک وجود دارد. اگر این تومور در خط رویش مژه ها رشد کند سبب ریزش مژه ها می شود و در افراد مسن سبب پوسته پوسته شدن پوست اطراف چشم می شود. این نوع تومور با وجود بدخیمی به ندرت پیش می آید به سایر نقاط بدن متاستاز کند.

بدخیم ترین تومور اربیت

آیا درمان تومور اربیت چشمی با موفقیت همراه است؟

یکی از سوالاتی که برای بیماران پیش می آید که این است که آیا تومور اربیت چشم با درمان های ذکر شده به طور کامل از بین می رود و یا احتمال بازگشت آن وجود دارد؟ و یا اینکه اصلا این تومورها درمان می شوند ویا خیر؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که نوع تومور ومیزان وسعت و گستردگی آن نقش مهمی در روند درمان و بازگشت آن دارد. اگر تومور از نوع بدخیم باشد احتمال بازگشت آن وجود دارد با این حال میزان موفقیت آمیز بودن درمان تومورهای اربیت چشم جدا از روند درمان و نوع آن به دو عامل زیر وابسته می باشد:

1-پزشک مجرب و متبحر:

پزشکی که برای درمان این نوع تومور انتخاب می کنید باید متخصص اربیت چشم باشد و با ساختمان چشم و نحوه جراحی های آن آشنایی کافی داشته باشد. در کنار آن با کمترین آسیب به بیمار سعی در برطرف کردن تومور کرده و مرتب بیمار خود را چک کند.

2- پیگیری بیمار بعد از درمان

بسیاری از بیماران پس از درمان و برطرف شدن تومور پیگیری های لازم را به عمل نمی آورند. لازم است بدانید در اینگونه بیماری ها حتی پس از برطرف شدن کامل منشا تومور و گذراندن تمامی مراحل درمان لازم است بیمار هر 3 تا 6 ماه یکبار برای بررسی و چکاپ مجدد به پزشک مراجعه نماید.

تومور اربیت چشم در کودکان

تومور اربیت در کودکان

تومورهای اربیت سبب بیرون زدگی چشم می شوند و اولین نشانه آن در کودکان نیز همین بیرون زدگی چشم می باشد. شایع ترین تومورهای اربیت در کودکان همانژیوما می باشد. همانژیوما در واقع توده هایی عروقی و خوش خیم به حساب می آیند. کیست های درمویید نوعی گیر افتادگی بافت در دوران جنینی می باشد این کیست ها به تدریج و افزایش سن بزرگتر می شوند. توصیه می شود هر چه سریعتر برای درمان آن ها اقدام کرد.

بنا براین در کودکان نیز میتوان این بیماری را مشاهده کرد . در کودکان نیز این تومور ها به صورت خوش خیم و بدخیم وجود دارد. هر کدام از این تومورها درمان متفاوتی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

ویس مخاطب

در این مقاله به صورت کامل جراحی تومور اربیت را برایتان توضیح داده ایم. اگر شما هم علائم و نشانه های مربوط به این عارضه را دارید ، حتما برای انجام معاینات اولیه ، تشخیص و درمان به یک متخصص در این زمینه مراجعه کنید.

تشخیص تومور اربیت در کودکان

تشخیص تومور اربیت در کودکان همانند بزرگسالان می باشد. برای تشخیص پزشکان از روش های و تکنولوژی های پیشرفته استفاده می کنند تا بررسی های دقیق و موثری به سرانجام برسانند. از جمله این روش های تشخیص می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیوپسی(نمونه برداری)

این روش نمونه برداری در تشخیص تومورهای اربیت کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. روش به این صورت می باشد که با استفاده از یک سوزن بسیار ظریف و یا با ایجاد برشی نمونه از بافت برداشته می شود و برای بررسی های بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شود.

  • سی تی اسکن

سی تی اسکن با استفاده از اشعه ایکس تصاویری از نوع تومور ،اندازه تومور و محل آن ثبت می کند. سی تی اسکن علاوه بر این اطلاعات هر گونه ناهنجاری دیگر را نیز ثبت می کند.

  • MRI

تصویربرداری با استفاده از مگنت و امواج رادیویی انجام می شود. این تصویربرداری جزئیاتی از محل تشکیل تومور نیز در اختیار قرار می دهد.

درمان تومور اربیت چشم در کودکان

تومورهای اربیت چشم درکودکان معمولا خوش خیم هستند و اگر منجر به درد و مشکلات بینایی نشده باشند تحت نظر پزشک و با درمان هایی دارویی عموما بهبود می یابند. درمان هایی برای تومور اربیت چشم  در  کودکان در نظر گرفته می شود می توانند به شرح زیر باشند:

  • دارو درمانی

برای درمان کیست تشکیل شده بر روی دیواره استخوانی کاسه چشم آنتی بیوتیک هایی در نظر گرفته می شوند. داروهای کورتونی به منظور تسکین التهاب از سوی پزشک تجویز خواهند شد. در نظر داشته باشیم که مصرف خودسرانه داروها علی الخصوص در کودکان بسیار خطرناک می باشد و نه تنها تاثیر درمانی نداشته بلکه سبب نتیجه عکس خواهد شد.

  • رادیوتراپی

رایوتراپی بعد از برداشت توده های خوش خیم اتفاق می افتد. با این روش پرتوهای بسیار پرانرژی به تومور تابانده می شود و نابودی تومور را به همراه دارد.

  • روش های جراحی

جراحی یکی از موثرترین روش های برداشتن تومورهای اربیت می باشد. در طول جراحی تومور کاملا برداشته می شود و تخلیه می گردد. در صورت جمجمه و یا اربیت مورد بازسازی قرار می گیرد. هدف از انجام جراحی در تومور اربیت به ترتیب زیر می باشد:

  • پیشگیری از بدخیم شدن تومورها
  • بازگشت بینایی و یا حفظ آن
  • درمان تومور و سلامت چشم بیمار

در جراحی تومور کاسه چشم مراحل زیر طی می شود:

ابتدا تومور برداشته می شود ، در صورت امکان کامل تخلیه می شود.

کیست تخلیه می گردد.

در پایان استخوان برداشته می شود.

جمجمه و یا اربیت در صورت نیاز مورد بازسازی قرار می گیرد.

تومور های چشمی
تصویر تومور اربیت چشم در نوجوان 16 ساله

آیا این جراحی کاملا موفقیت آمیز است ؟

میزان موفقیت آمیز بودن جراحی تومور اربیت به نوع غدد بستگی دارد. در صورتی که بیمار توده بدخیم داشته باشد ، اگر پزشک بتواند کل توده و بافت سالم اطراف آن را خارج کند ، امیدواری بیشتر میشود
در برخی مواقع تومورها به اندازه‌ای بزرگ هستند که سینوس را نیز درگیر کرده‌اند. در این صورت نیاز به جراحی با فلپ استخوان خواهد بود. اگه طی این جراحی نتوان تمام تومور را خارج کرد، باید در ادامه درمان رادیوتراپی صورت گیرد.

اگر راه های درمانی مختلف بی نتیجه بمانند تنها راه باقی مانده تخلیه چشم است. البته این آخرین راه حل است و درمواردی بسیار نادر صورت می گیرد.
بیماران باید توجه داشته باشند که پس از برداشتن تومور باید تحت نظر پزشک بمانند و به صورت منظم معاینات پزشکی داشته باشند تا اگر تغییراتی در سلامتی فرد ایجاد شد اقدامات لازم هرچه سریعتر انجام شود.

کلام آخر

در این مقاله تومورهای اربیت چشم را به تفصیل بررسی کردیم و انواع آن را شناختیم. خوشبختانه اکثر این تومورها خوش خیم هستند و با تشخیص به موقع می توانند تا حد زیادی برطرف شوند. به خاطر داشته باشیم که مراجعه به جراح  و متخصص اربیت یکی از اولین گام های درمان این عارضه می باشد. دکتر فرزاد پاکدل متخصص جراحی اربیت و تومورهای حدقه می باشد و یکی از بهترین پزشکان در عرضه بیماری های چشم به شمار می آید. لذا با مراجعه به ایشان دیگر نگرانی از میزان موفقیت درمان وجود نخواهد داشت و نتایج رضایت بخشی به دنبال خواهد داشت.

سوالات متداول

اشتراک گذاری مطلب:

دکترفرزاد پاکدل

زمینه کاری و تجربیات و زمینه تحقیقات: دکتر فرزاد پاکدل از سال 1389 بعنوان جراح پلاستیک و زیبایی وترمیمی چشم و قسمت فوقانی صورت و اربیت(حدقه) در دانشگاه علوم پزشکی ایران و همچنین در بخش خصوصی و از سال 1391 در دانشگاه علوم پزشکی تهران در بیمارستان چشم پزشکی فارابی اشتغال داشته اند و پیش از آن از سال 1381 در بخش دانشگاهی و خصوصی به چشم پزشکی اشتغال داشته اند.

4 پاسخ

  1. سلام جناب دکتر ممنون از مقاله جامع و مفیدی که قرار دارید سوالی داشتم خدمتتون پدر بنده حدود یک ماهی است از دوبینی و عدم تعادل شکایت می کنه آیا می تونه نشونه تومور چشم باشه؟ ایشون تیروئید هم داره

    1. سلام باید بررسی های بیشتر انجام شود و نداشتن تعادل عموما نشانه تومورهای اربیت چشم نمی باشد.

  2. ممنون از مقاله بسیار جامع و کامل متاسفانه پدربزرگ بنده به تازگی به این بیماری دچار مشکل شده است می تونم به شما مراجعه کنم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *